Φωτιά στο Μάτι: Πού και γιατί χάθηκαν τα εναέρια μέσα – Ηχητικά ντοκούμεντα

Οι μήνες περνούν, αλλά είναι σαν να μην πέρασε μια μέρα: για τις οικογένειες των 102 νεκρών, για τους εγκαυματίες, για όσους έζησαν την τραγωδία και τώρα προσπαθούν να συνεχίσουν τις ζωές του. Δύο χρόνια από την αποφράδα 23η Ιουλίου του 2018, κανείς δε θέλει να ξεχάσει. Το αντίθετο, όλοι θέλουν να μάθουν την αλήθεια. Τι και ποιοι έφταιξαν. Γιατί χάθηκαν τόσες ζωές στην «πίσω αυλή» της Αθήνας. Όχι από διάθεση τιμωρίας. Αλλά για να αλλάξουν τα κακώς κείμενα και να μη συμβεί ποτέ ξανά.

Τρία πορίσματα/εκθέσεις ειδικών (Γκουρμπάτση, Λιότσιου, Συνολάκη) συμφωνούν στις βασικές διαστάσεις της υπόθεσης:

-Υπήρξαν ελλείψεις στη στεριά (μετακίνηση πυροσβεστικών οχημάτων από την Πεντέλη στην Κινέτα, προβλήματα στην ανάπτυξη και καθοδήγηση των δυνάμεων) -Καθυστερήσεις στη θάλασσα (τα πλωτά της Πυροσβεστικής έμειναν ακούνητα, ευτυχώς αντέδρασαν οι ψαράδες)

-Απουσία εναέριων μέσων (δεν υπήρχαν περιπολίες, στην Πεντέλη στάλθηκε μόνο ένα ελικόπτερο με δυνατότητα πυρόσβεσης τις κρίσιμες ώρες, δεν είχε προβλεφθεί η μεταστάθμευση ελικοπτέρων και καναντέρ που καθηλώθηκαν στο έδαφος, δεν χρησιμοποιήθηκαν τα εναέρια μέσα της ΕΛ.ΑΣ. και των Ενόπλεων -Δυνάμεων, δεν χρησιμοποιήθηκαν τα drones, δεν χρησιμοποιήθηκαν τα ελικόπτερα της Πυροσβεστικής που ήταν σταθμευμένα στο Ελευθέριος Βενιζέλος) -Δεν ελήφθη απόφαση εκκένωσης, για την οποίο και οι τρεις εκτιμούν ότι υπήρχε χρόνος -Δεν υπήρχε σχέδιο διάσωσης -Δεν υπήρχε συντονισμός των εμπλεκόμενων υπηρεσιών

Τις θέσεις τους υιοθέτησαν οι εισαγγελείς στη διάταξη με την οποία έστειλαν τον φάκελο στον ανακριτή, ο οποίος ζητά πλέον οι κατηγορίες να αναβαθμιστούν σε κακουργήματα. Οι μαρτυρίες που περιλαμβάνονται στην ογκώδη δικογραφία υποστηρίζουν τη θέση του. Προοπτική που θα πρέπει να θεωρείται βέβαιη, παρά την αρχική άρνηση της εισαγγελίας, μετά και τις αποκαλύψεις για τις απειλές που δέχτηκε ο εμπειρογνώμονας που ερευνά την υπόθεση για λογαριασμό της Δικαιοσύνης από τον πρώην αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος (και επιχειρησιακό υπαρχηγό της τραγωδίας).

Πλέον, για το Πυροσβεστικό Σώμα, την Πολιτεία και την κοινωνία το Μάτι είναι ζήτημα τιμής. Ζήτημα ζωής και θανάτου κυριολεκτικά, καθώς αν μείνουν ανέγγιχτες οι παθογένειες η επανάληψη της καταστροφής θα είναι απλά ζήτημα χρόνου. Δύο χρόνια από την τραγωδία έχουν μείνει τα ηχογραφημένα ντοκουμέντα να θυμίζουν και να φωτίζουν τις πτυχές της πολύκροτης υπόθεσης.

Όταν ξέσπασε το μέτωπο στο Νταού Πεντέλης οι πολίτες, βλέποντας τις φλόγες στις αυλές των σπιτιών τους, ζητούσαν απεγνωσμένα βοήθεια, τηλεφωνώντας στο 199 και το Κέντρο Επιχειρήσεων της Πολιτικής Προστασίας.

Αλλά, οι αρμόδιες υπηρεσίες δε μπορούσαν να συνεννοηθούν. Τα… μπαλάκια από την Πυροσβεστική στην ΕΛ.ΑΣ. τα μετέφεραν οι τηλεφωνητές. Όπως, βεβαίως, και τις άνωθεν εντολές. Το μοναδικό ελικόπτερο που επιχειρούσε το κρίσιμο διάστημα στο Νταού δεν είχε επικοινωνία με τον επικεφαλής των δυνάμεων στο έδαφος και τα… χαρτάκια μετέφεραν και πάλι οι τηλεφωνητές του Κέντρου Επιχειρήσεων!

Ήταν λογικό να μπλέξουν οι γραμμές.

Λεπτομέρεια: πολλά εναέρια δεν πετούσαν, καθώς δε μπορούσαν να απογειωθούν. Σύμφωνα με τον κανονισμό θα έπρεπε να έχει προβλεφθεί η μεταστάθμευσή τους σε αεροδρόμια χωρίς απαγορευτικές συνθήκες.

Τα έμπλεξαν οι «ειδικοί», ανέλαβαν οι υπουργοί!

Κάπως έτσι φθάσαμε στα κακά μαντάτα. Στην επικοινωνία που ακολουθεί ακούγεται ο αξιωματικός που πέταξε πάνω από τη φωτιά με το συντονιστικό ελικόπτερο (έχει πλέον κατέβει και βρίσκεται στη Λ. Μαραθώνος) να ενημερώνει τον υπαρχηγό. Προσέξτε πως ο τελευταίος του ζητά να τον καλέσει στο κινητό του. Προφανώς για να μην υπάρχει καταγραφή των συνομιλιών τους. Η ώρα είναι 18:57:49!

Η αδυναμία συνεννόησης εντάθηκε. Κανείς δεν ήξερε ποιος έκανε τι. Οι επικοινωνίες θυμίζουν έντονα «σπασμένο τηλέφωνο».

Η ώρα είναι 17:05:41. Οι χειριστές των εναέριων αφήνουν ανεκμετάλλευτο το παράθυρο ευκαιρίας να χτυπήσουν την πυρκαγιά με το σύνολο των μέσων που εκείνη την ώρα βρίσκονταν στον αέρα (τακτική που προβλέπεται για να μην ανοίξει δεύτερο μέτωπο).

Η κατάληξη ήρθε μοιραία. Ένα χειριστής ενημερώνει τη μητέρα του σε μία προσπάθεια να αποφορτιστεί. «Μάνα υπάρχουν νεκροί και δεν τους λένε»! Και ένας αξιωματικός, με εντολή υπαρχηγού(!), βρίσκεται σε σημείο όπου υπάρχει νεκρός.

Τα νέα γίνονται συνεχώς όλο και πιο τραγικά. Η ώρα είναι 22:06:19.

Στις 23:25:55 οι επιτελείς προσπαθούν να κάνουν απολογισμό. Περίμεναν τον… πρωθυπουργό. Ο οποίος εμφανίστηκε στη σύσκεψη να μη γνωρίζει τίποτα και να ρωτά αν το πρωί θα πετάξουν τα αεροπλάνα!

Εκείνη την ώρα είχαν ζητήσει από τις αποθήκες 30 με 40 σάκους νεκρών! Αλλά, δεν είχαν μάτια να τους δουν. Ψυχή για να νιώσουν τον θρήνο των συγγενών. Τον πόνο μιας ολόκληρης κοινωνίας που έμεινε να κοιτά αποσβολωμένη τα αποκαΐδια.

Ο πρώην υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος και εμπειρογνώμονας οικογενειών των θυμάτων που εκπροσωπεί ο Αντώνης Φούσας, Ανδριανός Γκουρμπάτσης, είναι κατηγορηματικός:

«Ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας γενικά και ειδικότερα ο Δασοπυροσβεστικός Μηχανισμός στην εν λόγω πυρκαγιά και κατά το κρίσιμο διάστημα από την εκδήλωση έως και την αυτοκατάσβεσή της στη θάλασσα, όπως προκύπτει από το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που ως Τεχνικός Σύμβουλος επικαλούμαι και στηρίζομαι κατά τη σύνταξη της σχετικής πολυσέλιδης Έκθεσής μου, που βρίσκεται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσής της, ότι την ως άνω ημερομηνία και στη συγκεκριμένη πυρκαγιά ήταν όχι μόνον αναποτελεσματικός και ανίκανος αλλά ανύπαρκτος και υπό κατάρρευση και διάλυση.

Ειδικότερα, δεν υπήρξε σχεδιασμός, οργάνωση και μεταξύ των εμπλεκομένων αρμοδίων δυνάμεων πολιτικής προστασίας κανένας συντονισμός και επικοινωνία, έτσι ώστε να προβούν οι αρμόδιοι φορείς στη διάσωση όσων κινδύνεψαν και τελικά βρήκαν τραγικό θάνατο. Καμία αρχή και φορέας δεν προέβη στην ενημέρωση, ως όφειλε εκ του νόμου, όσων κινδύνευαν από τον κίνδυνο της ως άνω πυρκαγιάς και στην έγκαιρη ειδοποίηση τους για οργανωμένη απομάκρυνση από της πληττόμενες περιοχές.

Οι πυροσβεστικές δυνάμεις, όταν απαιτείτο, και όπως όφειλαν εκ του νόμου, δεν ήταν εκεί που κινδύνευαν οι κάτοικοι για να προβούν στη διάσωσή τους. Γενικά, ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΗΤΑΝ ΠΑΝΤΕΛΩΣ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟ. Έτσι δεν κατέστη δυνατόν να προστατέψουν τη ζωή και περιουσία όσων κινδύνεψαν, όσων τραυματίστηκαν σοβαρά και τελικά όσων απώλεσαν άδικα την ίδια τη ζωή τους. Τελέστηκαν από τους υπαίτιους κακουργηματικές πράξεις που θα αναδειχθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης και πιστεύω θα αποδοθεί το δίκαιο και οι υπαίτιοι θα καταδικαστούν».

Φωτιά στο Μάτι: Πού και γιατί χάθηκαν τα εναέρια μέσα – Ηχητικά ντοκούμεντα - Εικόνα 1Ανδριανός Γκουρμπάτσης Αντιστράτηγος – Υπαρχηγός ΠΣ, ε.α, Νομικός Ειδικός Ερευνητής – Δικαστικός Πραγματογνώμονας Διερεύνησης Εγκλημάτων Εμπρησμού
Πηγή